Encontro Head Of Defence Universities/ Colleges Institution Meeting
Exmo Director do IDN
CMD
“CMG” Donaciano Gomes
Asunto: Relatoriu “Encontro Head Of Defence
Universities/ Colleges Institution Meeting”
Ho Respeitu,
Baseia ba asunto iha leten ami hakarak hato’o ba
Director IDN kona ba aktividade no rezultadu mak hetan durante partisipa iha
dia 11-14 de Novembro 2014 iha Brunei.
I.
Introdusaun
IDN
- Instituto da Defesa Nacional Nudar Instituisaun ida husi ensinu superior publika
universitariu militar no polisial, ne’e bé hakarak kontribui bá dezenvolvimentu
husi pensamentu estratejiku nasional, liu husi ha’klaken ensinu no
estudu, investigasaun no debate kona bá áreas husi defesa no seguransa
Nasional, IDN iha Misaun:
·
Organiza
formasaun, iha planus sientifiku, doutrinariu no teknika hosi siencias
militares no husi siencias polisial, necesariu hala’o knar husi komandu,
diraksaun, xefia no Estado Maior iha Forsas Armadas no Forsas no servisu
seguransa iha forsa hamutuk no kombinadu, no iha organizasoens internasionais,
bá kuadrus Forsas Armadas, Forsas no Serviçus Seguransa.
·
Ministra
formasaun akademika no teknika profisional bá teknikus superior no dirijentes
husi servicus no organismus husi administrasaun públika hó entidades privada.
Iha
ambitu misaun nia laran IDN, bele nafatin realiza kursus ne’e be lá fó grau
akademiku, hare liu ba fó diploma, ne’e hanaran kursus promosaun,
aktualizasaun, kualifikasaun, tirocínios/formasaun inisial no estajius no
kursus formasaun komplementar durante iha kareira laran.
Fokaliza
mós iha nia misaun, ha’buras
investigasaun, debate, no diskusaun husi kestoens ne’e bé relasiona hó
Defesa no Seguransa Nasional, haklaken transferensia konhesimentu, formasaun
kultural, artistika, teknolojika no sientifika.
Kona bá nia Vizaun, Instituto ha’karak hanesan referênsia iha
desenvolvimentu bá “Pensamentu estratejiku Nasional” liu husi nia knar
kualidade no di’ak liu iha aktividades husi ensinu, estudu, investigasaun no
debate ne’e bé kontribui hodi fó valorizasun kuadrus Forsas Armadas husi forsa
no servisu seguransa husi Kuadrus Superiores Ministerio Defesa no Seguransa no
Administrasaun publika.
Hari
konsiênsia Nasional bá defesa no seguransa ida ke bele kontribui bá
dezenvolvimentu ekonomiku no sosial, liu husi nia orientasaun hodi hari
transmisaun no habelar kultura, matenek no siênsia.
IDN
sei hare nafatin, hodi forma no gradua ni’nian auditores sira no alunus hó grau
matenek as no predisposisaun bá peskija no investigasaun cientifika, orientadu
bá valores ema nian no bá konsiênsia nasional no bá sentidu servisu favor bá
moris diak no iha buat hotu iha sociedade laran. Haklaken kompriensaun,
harmonia no fó tulun bá malu entre kulturas no povos.
I.
Sumariu
Iha ambitu hanesan membru husi ARF (Asia Regional Forum)
Timor-Leste mos hola parte iha encontro
membru nian iha área oi-oin tinan-tinan ho objetivu hodi afirma nia estrategia
política no cooperacao ho membu iha
região nee.
Nune’e iha dia 11-14 Novembro 2013, funcionário nain rua representa husi
Instituto de Defesa Nasional (IDN-TL) Dr. Guilherme Soares, Asesores
Nacional no funcinario nain ida
husi Ministerio dos Negocios
Estrangeiros (MNEC) Dr. Leonito husi Direcao ASEAN nian hodi partisipa iha
HDUCIM iha Brunei Darusalam
II. Objetivu
Partisipasaun Timor-Leste iha encontro ne'e nia objetivu maka:
-
Kontribui ba desenvolvimento capacidade
recurso humano liu-liu iha area Defesa no Seguranca nian.
-
Halo kontaktu no hametin relasaun ho nasaun iha regiaun liu-liu iha area
desenvolvimento formasaun ba area Defesa no seguransa nian.
III.
Rezultadu
|
Aktividade |
Rezultadu |
|
Rezultadu husi The 17th ASEAN Regional
Forum (ARF) Heads of Defence, Universities, College and Institution Meeting. “Cooperation in Research and Academic Curricula
on the Contemporary Operating Enviroment”. |
|
|
1. Distribuisaun Brosura no Newletter |
Distribui informasaun ba
iha Embaixada Timor-Leste iha Indonesia, Distibuisaun informasaun ba
delegasaun husi Indonesia, USA, Tailandia, Japaun,
Brunai & Papau Nova Guine. |
|
2.
Koleta no halo
dokumentasaun ba informasaun kona ba encontro nian |
hametin
kontaktu no halibur dokumentasaun informasaun liu-liu kona ba Apresentasaun Slide husi Nasaun ARF nian husi : Brunei, Cambodia, Canada, China, EU, ICRC,India,
Indonesia, LAOS, Malaysia, Myanmar, New Zelanad, Phillipines, Singapore,
South Koreia, Thailand, USA, Vietnam.
|
|
3. Diskusaun
membru ARF nian hodi hametin
liu tan cooperasaun |
encontro
ho Major General Haji Aminudi Ihsan
Bin Pehin – Commander Royal Brunei Armed Forces. “Iha encontro ne'e delegasaun representa husi Guilherme Soares, Asesor
husi Instituto de Defesa Timor-Leste (IDNTL) no Leonito husi Ministerio dos
Negocios Estrangeiros (MNEC): -
hato'o agardesimentu ba convite nebe'e husi Ministro Defesa Brunei no Royal
Brunei Armed (RBAF) Defence Academy ba Timor-Leste. -
Hato'o mos kona ba aktividade mak halao ona husi IDNTL
no mos planu atu halo iha futuro. -
Husu apoiu hodi
Brunei bele fahe nia esperensia iha desenvolvimentu sira nia Instituto
Defesa Brunei iha area formasaun & peskiza ho
Instituto Defesa Timor-Leste. -
Hato'o parabens ba Brunei tamba organiza eventu
Internasional ne'e ho Susesu.
Army Lieutenant General Park Sam-Duck Vice
President, National Institute for Defence Studies. “Hato'o parabens mos ba
Co-chaired husi Nasional Defence
Uniersity ba organiza eventu internasional ne'e iha Brunei no mos husu karik
tinan oin Coreia do Sul mak se sai uma nain ba eventu ne'e hodi bele inklui
mos Timor-Leste iha eventu ne'e hodi bele aprende liu kona ba kurikulum, modul treinamentu no
peskiza husi nasaun ARF nian ”.
encontro ho Colonel Hj
Abd Hadi Hj Saim, Commandant of the
Royal Brunei Armed Foces (RBAF) Defence Academy. “Halo follow up ba encontro
husi Major General Haji
Aminudi Ihsan Bin Pehin – Commander Royal Brunei
Armed Forces nian liu-liu visita de estudu husi alunus husi Instituto Defesa
Nasional Timor-Leste bele visita ba Instituto Defesa Brunei nian”.
encontro
ho Colonel Peter Wood, Commander of New Zealand Defence College “Colonel Peter Wood
hanesan mos membru husi PKF iha Timor-Leste iha konhesimentu klean kona ba
Timor-Leste, ne'e duni oportunidade hodi bele fahe esperensia kona nia
Instituto ho situasaun iha Timor-Leste”.
encontro ho Colonel
Otta A. Pandum, Defence Attache, Papua New Guinea. “Colones Otta A. Pandum
hanesan Adidu Militar Papua Nova Guine iha
iha Jacarta no ami kolia liu ba fahe esperensia no hametin relasaun ho
nasaun husi pasifico ne'e”.
encontro
ho Brigadeir General Fermin R De Leon JR AFP (Ret) President of The
National Defence College of the Phillipines. “ Hato'o sentidu
condolencia ba desastre naturais nebe'e akontese iha Filipina”.
Major General Surasit Thanadtang, Deputy Superintendent National Defence College
Thailand “
Major General Surasit, hanesan oficias
PFK husi Tailandia mak hela iha Timor-Leste durante 46 meses iha konhesimentu
klean kona ba area Dili nian, ami mos husu ba Tailandia hodi bele hametin
relasaun ho Timor-Leste liu-liu iha fahe esperensia iha kurikulum akademico no
peskiza no Tailandia prontu atu apoiu Timor-Leste.
Brigadier General Guy “Tom” Cosentino, Commandant of the National War College, USA “Husu apoiu ba USA
liu-liu Nasional War College hodi bele apoiu aluno husi Instituto Defesa
Timor-Leste nian bele ba halo
formasaun iha neba'a”.
|
|
4.
Intervensaun
husi Timor-Leste nian
|
Loron
primeiru: Timor-Leste
iha nia presensa iha eventu ne'e hanesan objetivu prinsipal maka atu aprende
husi esperensia husi nasaun ARF sira seluk iha Topik kona ba “ uza forsa iha
kontestu operasaun ba situsaun komplesu iha area sosial, politik, ecomomic,
teknolojia no fator moral iha influensia ba operasaun husi instituisaun
militar ” aproveita oportunidade hodi
hametin relasan ho delegasaun husi membru ARF nian.
Loron segundu: Hato'o parabens ba Nasaun
Brunei tamba organiza ona eventu ne'e ho susesu no mos presensa Timor-Leste
nian iha ne'e hodi aprende barak liu tan husi esperensia nasaun membru no
hametin relasaun hodi fila ba Timor-Leste bele desenvolve Instituto Defesa
Nasional sai hanesan Institutito polo exelente no ezemplar.
|
|
5.
Visita |
Visita ba Museu “ Iha visita ne'e Ofisias
Defesa husi ARF nian bele hatene
informasaun no hare arquivu photos, sasan istoria, dumentus kona ba Brunei nian historia no kona
tranferensia puder husi Ingles ba iha primeiru Liu Rai Brunei nian. No
Desenvolvimentu Brunei iha Rei Primeiru to ida agora”.
Visita ba Kampeong Air “Iha visita ne'e hodi
bele hatene kona ba fatin istoriku husi origem ema Brunei mai husi fatin ida
naran Kampoeng Air no espalha ba Nasaun tomak”.
Visita ba Museum Militar “Iha visita ne'e Ofisiais
Defesa ARF bele hatene kona ba istoria
desenvolvimentu militar iha Brunei husi komponente Terestre, komponente
Naval, komponente Aero, Komponente Forca Espesiais, ekipamentu militar, farda
militar, partisipasaun iha forsa manuntesaun ba paz, istoria husi komandante
nebe'e mak komandu forsa defesa Brunei nian no ikus liu asina livro de onra
ba Museu ne'e. |
|
6. Lisaun nebe'e aprende |
◦ chefe delegasaun ida ne'e hanesan primeira vez esperensia ◦ iha konhesimentu kona ba lalaok husi eventu Internasional nian ◦ aprende oin nusa bele haforsa
relasaun hodi hametin rede entre nasaun iha regiaun liu-liu kona oin nusa bele hamutuk hasoru amesas no
desafiu iha futuru. ◦ aprende esperensia nebe'e delegasaun husi nasaun ARF nian fahe.
|
|
7. Publikasaun |
◦
Eventu
ne’e mos hetan publikasaun iha media hanesan iha : http://www.bt.com.bn/news-national/2013/11/09/military-host-asean-forum http://www.bt.com.bn/2012/11/13/brunei-host-defence-education-meet http://www.bt.com.bn/news-national/2013/11/14/military-officials-wrap-meeting http://www.bt.com.bn/news-national/2013/11/13/officials-tackle-regional-security-issues-forum
|
IV. Rekomendasaun
·
Presiza iha preparasaun diak liu iha eventu sira
hanesan ne'e por ezemplu la iha preparasaun hodi halo apresentasaun no mos hodi
halo troka lembransa.
·
Presiza iha sistema koordenasaun no fahe informasaun
diak liu tan husi organizador ho convidados
·
Presiza iha follow up ba diskusaun no encontro nebe'e
mak halao ona.
V.
Agradecimento
·
Ministerio de Defesa
(MINDEF) Brunei
·
Royal
Brunei Armed Forces (RBAF) Defence Academy
·
South Koreia National Defence University
·
Instituto de Defesa Nacional (IDNTL)
·
Ministerio dos Negocios Estrangeiro RDTL (MNEC)
·
Embaixada Timor-Leste iha Jacarta
Dili, Instituto de Defesa Nacional de Timor-Leste
Assessor
Nacional TIC
(Guilherme da Costa de Jesus Soares)
Comments
Post a Comment